Ντελικατέσεν

Η παραπάνω εικόνα (μετάφραση δική μου) δημιουργήθηκε για αυτό το άρθρο, με αφορμή τη νέα εφαρμογή του Facebook, το Places, με την οποία μπορούν οι χρήστριες και οι επιχειρήσεις (που έχουν σελίδα στο facebook) να σημειώσουν τη τοποθεσία τους. Οι χρήστριες επίσης μπορούν να κοινοποιήσουν πού σκοπεύουν να πάνε, δίνοντας έτσι τη δυνατότητα σε φίλες (ή σε όλες) να το γνωρίζουν, ώστε να πάνε παρέα ή οτιδήποτε άλλο. Οι επιχειρήσεις των Η.Π.Α., της Ιαπωνίας και λίγων χωρών ακόμα, μπορούν να χρησιμοποιήσουν ένα σύστημα προσφορών (Check-In Deals) μέσω του Places για να προωθηθούν. Προφανώς, το Places είναι προσβάσιμο και μέσω κινητού.

Το Facebook, ως ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης που είναι, έχει σκοπό την κοινωνική δικτύωση (ουάου!). Το’χει καταφέρει όμως? Εγώ λέω όχι, γιατί είναι εξορισμού αντίφαση. To facebook είναι μια ιστοσελίδα. Υπάρχει μόνο στο διαδίκτυο και για να ασχοληθείς μαζί του πρέπει να αφιερώσεις χρόνο στον υπολογιστή. Αυτό κάνει άλλωστε ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού: αφιερώνει πολύ χρονο στο facebook. Τι γίνεται όμως όταν αφιερώνεις χρόνο στον υπολογιστή; Χάνεις χρόνο από την παρέα, τα χόμπι, τις κοινωνικές δραστηριότητες, τις in real life σχέσεις με τους ανθρώπους γύρω σου. Λέω ότι το facebook δεν έχει πετύχει, γιατί αν είχε, η χρήση του θα ήταν περιστασιακή. Ένας ιστότοπος κοινωνικής δικτύωσης είναι άχρηστος πια όταν έχεις καταφέρει να δικτυωθείς και να κοινωνικοποιηθείς και αφιερώνεις όντως χρόνο με ανθρώπους (και όχι υπολογιστές ή κινητά). Δεν έχω πετύχει όμως, από το περιβάλλον μου τουλάχιστον, στο οποίο υπάρχουν αρκετοί άνθρωποι με προφίλ στο facebook, ούτε μία περίπτωση διαγραφής λογαριασμού λόγω κοινωνικοποίησης. Όσες έφτιαξαν λογαριασμό στο facebook, είτε τον κρατάνε και παίζουν με τις διάφορες λειτουργίες του, είτε ξενερώνουν και τον κλείνουν.

Στην πραγματικότητα, η κοινωνικοποίηση μέσω της κοινωνικής δικτύωσης δεν είναι καν ο στόχος του facebook. Στόχος είναι τα λεφτά, που λέει κι η Τζούλια, κι αυτό φαίνεται πολύ καλά από την αρχή της δημιουργίας της ιστοσελίδας. Οι προθέσεις του Zuckerberg, ο οποίος έκλεψε προσωπικά δεδομένα (φωτογραφίες) συμφοιτητών του, για να τα ανεβάσει στην τότε ιστοσελίδα του, πρόγονο του facebook, χωρίς την έγκρισή τους, μόνο καλές δεν μπορεί να είναι. Τέσσερα χρόνια αργότερα, όταν το Beacon μπήκε στο site και προκάλεσε τις αντιδράσεις των χρηστριών, το facebook αντιμετώπισε την κατάσταση ως εξής:

After the class action Lawsuit, Lane v. Facebook, Inc., Beacon was changed to require that any actions transmitted to the website would have to be approved by the Facebook user before being published. On November 29, 2007, Stefan Berteau, a security researcher for Computer Associates, published a note on his tests of the Beacon system, and found that data was still being collected and sent to Facebook despite users’ opt-outs and not being logged into Facebook at the time. This revelation was in direct contradiction to the statements made by Chamath Palihapitiya, Facebook’s vice president of marketing and operations, in an interview with The New York Times published the same day:

Q. If I buy tickets on Fandango, and decline to publish the purchase to my friends on Facebook, does Facebook still receive the information about my purchase?
A. “Absolutely not. One of the things we are still trying to do is dispel a lot of misinformation that is being propagated unnecessarily.”

Λεπτομέριες για την ιστορία του facebook βρίσκονται στο άρθρο του Wikipedia. O Zuckerberg χρησιμοποίησε δύο πετυχημένες πρακτικές στον τομέα τις επικοινωνίας, που συνδιασμένες του έδωσαν την επιτυχία που έχει γνωρίσει τώρα το facebook. Η πρώτη, που ίσως δεν ξεκίνησε, αλλά σίγουρα εδραιώθηκε από την Google, είναι η (φαινομενικά) δωρεάν διάθεση μιας υπηρεσίας στο διαδίκτυο και παράλληλα εκμετάλλευση των πληροφοριών που παρέχουν οι χρήστες στην υπηρεσία, συνήθως μέσω διαφημιστών (παραπομπή). Η δεύτερη, που στην Ελλάδα τουλάχιστον εδραιώθηκε μέσω των προγραμμάτων κινητής τηλεφωνίας, είναι η καταπολέμηση της μοναξιάς με περισσότερη μοναξιά. Σε μια κοινωνία που έχει γρήγορους ρυθμούς ζωής, τόσο που δεν προλαβαίνει καμια να αφιερώσει τον χρόνο που θέλει στην παρέα της, ένα συμβόλαιο-καρτοσυμβόλαιο-πρόγραμμα “για να μιλάς τζάμπα προς όλα τα κινητά” φαίνεται αρκετά ελκυστικό. Μόνο που είναι η εύκολη λύση στη μοναξιά. Στην πραγματικότητα, σε βουτάει ακόμα πιο βαθιά, γιατί δεν μπορεί να αντικαταστήσει την φυσική επικοινωνία, επομένως ποτέ δε μένεις ικανοποιημένη. Φαύλος κύκλος. Το ίδιο και με το facebook και με οποιοδήποτε site κοινωνικής δικτύωσης, όπου η φυσική σχέση μίας με άλλους ανθρώπους αντικαθίσταται από τη σχέση της με το site. Κι όπως τη τελευταία δεκαετία πετυχαίνουμε συχνά-πυκνά κόσμο να μιλάει μόνο του (α, τελικά μιλάει στο handsfree του), έτσι θα μπορούσαμε μελλοντικά να πετυχαίνουμε κόσμο που αντιδρά μόνο στο κινητό του. Κάψιμο στο Places κι ο Zuckerberg πλουτίζει.

Δυο ακόμα ενδαφέρουσες πηγές, για τη σχέση του facebook με τη συλλογή πληροφοριών και το απόρρητο:

1. Facebook Keeps A History Of Everyone Who Has Ever Poked You, Along With A Lot Of Other Data
2. Face Recognition Study – FAQ

ΥΓ: Το θηλυκό γένος στο κείμενο είναι πειραματισμός